تحلیل وضعیت اینترنت ایران؛ از ۵ خرداد ۱۴۰۵ تا امروز

پس از ۸۸ روز قطع بی‌سابقه، حوالی ساعت ۱۵:۳۰ روز ۵ خرداد ۱۴۰۵ / ۲۶ مه ۲۰۲۶، اولین نشانه‌های بازگشت اینترنت جهانی در ایران دیده شد. داده‌های NetBlocks نشان دادند اتصال ایران بعد از ۲٬۰۹۳ ساعت انزوای تقریباً کامل، دوباره به‌صورت محدود فعال شده؛ اما این بازگشت به معنی «عادی شدن اینترنت» نیست.

جمع‌بندی کوتاه:
اینترنت باز شده، اما هنوز پایدار، آزاد و قابل اتکا نیست.
اتصال برگشته، اما فیلترینگ، اختلال، افت کیفیت و وابستگی به VPN همچنان ادامه دارد.

Cloudflare از حوالی ۱۳:۳۰ به وقت تهران، افزایش معنادار در ترافیک و درخواست‌های DNS را ثبت کرد. طبق داده‌های Cloudflare Radar، حجم ترافیک ساعتی تقریباً ۱۵ برابر هفته‌ی قبل شد و بخش عمده‌ی درخواست‌های HTTP جدید از تهران ثبت شد؛ عددی حدود ۹۱٫۶٪.

با وجود این رشد، ترافیک در اوج بازگشت فقط به حدود ۴۰٪ بیشترین سطح فعالیت ثبت‌شده در سال ۲۰۲۶ رسید. این یعنی شبکه از وضعیت «قطع کامل» خارج شده، اما هنوز با سطح عادی فاصله‌ی جدی دارد.

نکته‌ی مهم‌تر این است که IPv6 تقریباً بازیابی نشده و همچنان نزدیک به صفر مانده است. در مقابل، مسیرهای IPv4 در بیشتر دوره نسبتاً پایدار بودند. این الگو نشان می‌دهد که قطع اینترنت احتمالاً بیشتر از جنس فیلترینگ، کنترل دسترسی، محدودسازی لایه‌های بالاتر و لیست سفید بوده؛ نه یک فروپاشی کامل در سطح روتینگ.

NetBlocks و برخی گزارش‌ها می‌گویند اتصال در روزهای بعد به بالای ۶۰٪ سطح عادی رسیده؛ اما این شاخص بیشتر وضعیت کلی اتصال و دسترس‌پذیری را نشان می‌دهد، نه کیفیت واقعی تجربه‌ی کاربر.

در مقابل، Kentik که ترافیک تجمیعی و جریان‌های شبکه‌ای را بررسی می‌کند، در ساعات اولیه بازگشت، سطح دسترسی را کمتر از ۱۰٪ وضعیت قبل از قطع گسترده گزارش کرده بود. از نگاه Kentik، دسترسی فعلی «انتخابی» و بیشتر متمرکز بر شبکه‌های ثابت بوده و شبکه‌های موبایل در ابتدا تغییر جدی نشان نداده‌اند.

به زبان ساده‌تر:

NetBlocks می‌گوید: اتصال برگشته.
Cloudflare می‌گوید: ترافیک و DNS رشد کرده، اما هنوز پایین‌تر از سطح عادی است.
Kentik می‌گوید: ترافیک واقعی هنوز بسیار کمتر از وضعیت قبل است.
نتیجه: اینترنت روشن شده، اما هنوز کامل و پایدار نیست.

گزارش‌ها نشان می‌دهد شبکه‌های اجتماعی، پیام‌رسان‌ها، فروشگاه‌های اپلیکیشن و برخی سرویس‌های پایه همچنان با فیلتر، محدودیت یا اختلال روبه‌رو هستند. بسیاری از کاربران همچنان برای دسترسی عادی به سرویس‌های بین‌المللی به VPN وابسته‌اند، اما خود VPNها هم به‌دلیل ناپایداری شبکه و سیاست‌های فیلترینگ، عملکرد قابل اتکایی ندارند.

در عمل، چیزی که الان داریم بیشتر شبیه «بازگشت کنترل‌شده» است تا بازگشت کامل اینترنت.

دستور بازگشایی اینترنت از سمت دولت صادر شد، اما هم‌زمان نشانه‌هایی از اختلاف میان نهادهای تصمیم‌گیر دیده می‌شود. بخشی از جریان‌های امنیتی و سیاست‌گذار فضای مجازی با بازگشت کامل اینترنت مخالف‌اند و همین موضوع باعث شده روند بازگشایی کند، مرحله‌ای و شکننده باشد.

وزارت ارتباطات هم تأکید کرده که محدودیت‌های طولانی‌مدت به اقتصاد دیجیتال، کسب‌وکارهای آنلاین، سرمایه‌گذاری و مهاجرت نیروی متخصص آسیب جدی زده است. همین فشار اقتصادی و اجتماعی احتمالاً یکی از دلایل اصلی بازگشت تدریجی اتصال بوده است.

بر اساس داده‌های موجود، اینترنت ایران در کوتاه‌مدت احتمالاً به‌تدریج بهتر می‌شود، مخصوصاً روی خطوط ثابت و اینترنت خانگی. اما بازگشت کامل به وضعیت قبل از بحران بعید است سریع اتفاق بیفتد.

سناریوی محتمل این است:

۱ تا ۲ هفته آینده:
بهبود نسبی سرعت و کاهش قطعی‌های مقطعی، مخصوصاً روی اینترنت ثابت.
۲ تا ۶ هفته آینده:
رسیدن برخی ISPها به ثبات بهتر، در صورتی که شوک امنیتی یا تصمیم سیاسی جدید رخ ندهد.
میان‌مدت:
بازگشت کامل به سطح قبل از ۸ ژانویه بعید است؛ احتمالاً با اینترنتی محدودتر، فیلترشده‌تر و کنترل‌شده‌تر روبه‌رو خواهیم بود.

مهم‌ترین ریسک همچنان سیاسی و امنیتی است. یعنی اگر بحران جدید، اعتراضات، تنش نظامی یا تصمیم تازه در نهادهای بالادستی رخ دهد، امکان افت کیفیت، محدودسازی دوباره یا حتی قطع مقطعی اینترنت وجود دارد.

نتیجه نهایی:
اینترنت ایران فعلاً از حالت خاموشی کامل خارج شده، اما هنوز در مرحله‌ی بازیابی محدود قرار دارد.
اتصال وجود دارد، ولی پایداری، آزادی دسترسی و کیفیت سرویس هنوز تضمین‌شده نیست.
تا وقتی سیاست اینترنتی کشور شفاف نشود، نمی‌توان زمان قطعی برای «پایدار شدن کامل» اعلام کرد.