اگر تازه می خواهید با ChatGPT شروع کنید یا مدتی است استفاده می کنید اما هنوز خروجی های دقیق و قابل اتکا نمی گیرید، این راهنما برای شماست. اینجا از مفاهیم پایه شروع می کنیم و قدم به قدم می رسیم به پرامپت نویسی حرفه ای، قالب های آماده، و چند نکته کلیدی برای اینکه کمتر گرفتار پاسخ های مبهم یا اشتباه شوید.

برای مطالب بیشتر و آموزش های تکمیلی هم می توانید سری به مجله دیکد بزنید: dicode.ir/mag

ChatGPT دقیقا چیست و چه کاری انجام می دهد؟

ChatGPT یک ابزار گفت و گویی مبتنی بر مدل های زبانی است که می تواند متن تولید کند، توضیح بدهد، خلاصه کند، ایده بدهد، متن ها را بازنویسی کند، به سوالات آموزشی پاسخ بدهد و حتی در نوشتن و بررسی کد کمک کند. نکته مهم این است که کیفیت خروجی، تا حد زیادی به کیفیت ورودی شما (پرامپت) بستگی دارد.

پرامپت چیست و چرا مهم است؟

پرامپت همان ورودی شماست؛ یعنی متنی که به مدل می دهید تا براساس آن پاسخ بسازد. پرامپت می تواند یک سوال ساده باشد یا یک دستور دقیق با هدف، نقش، محدودیت ها، نمونه ها و قالب خروجی. «پرامپت نویسی» یعنی طراحی همین ورودی برای گرفتن بهترین نتیجه. OpenAI Help Center

7 اصل طلایی برای پرامپت نویسی حرفه ای

این اصول را یک بار یاد بگیرید و در همه کارها (تولید محتوا، برنامه نویسی، آموزش، کسب و کار) استفاده کنید:

هدف را واضح بگویید به جای «یه متن درباره بازاریابی بنویس» بگویید: «یک متن 700 کلمه ای آموزشی درباره بازاریابی محتوایی برای مبتدی ها بنویس، با مثال و تیترهای کوتاه».

زمینه بدهید (Context) مخاطب کیست؟ لحن رسمی است یا صمیمی؟ برای وبلاگ است یا شبکه اجتماعی؟ چه محدودیت هایی دارید؟

نقش تعیین کنید مثلا: «نقش تو یک مدرس سئو است» یا «نقش تو یک منتور برنامه نویسی پایتون است».

قالب خروجی مشخص کنید لیست، جدول، مرحله به مرحله، چک لیست، یا حتی فرمت های دقیق مثل Markdown یا JSON.

چند مثال بدهید (در صورت نیاز) اگر سبک خاصی می خواهید، یک نمونه کوتاه از چیزی که دوست دارید اضافه کنید.

از او بخواهید سوال بپرسد اگر اطلاعات کم است مثلا: «اگر برای پاسخ دقیق به اطلاعات بیشتری نیاز داری، قبلش 3 سوال بپرس».

تکرار و اصلاح به جای اینکه از اول شروع کنید، بگویید: «پاراگراف دوم را کوتاه تر کن»، «تیترها را جذاب تر کن»، «این بخش را با مثال واقعی توضیح بده». این دقیقا جزو توصیه های رایج برای بهتر کردن کیفیت پاسخ است. OpenAI Help Center

5 پرامپت آماده برای کارهای پرکاربرد (کپی کنید)

1) تولید مقاله وبلاگی

نقش تو یک نویسنده وبلاگ حرفه ای است. موضوع: [موضوع] مخاطب: [مبتدی/حرفه ای] طول: [مثلا 900 کلمه] خروجی را با تیترهای H2 و H3 بده، مثال بزن، در پایان یک جمع بندی و 5 سوال متداول اضافه کن.

2) تولید کپشن اینستاگرام

برای این محصول/خدمت: [توضیح کوتاه] 3 کپشن بساز: یکی صمیمی، یکی آموزشی، یکی فروش محور. هر کدام 1 هوک اول جمله داشته باشد و در پایان CTA کوتاه بده.

3) یادگیری یک موضوع

می خواهم [موضوع] را یاد بگیرم. سطح من: [سطح]. یک مسیر یادگیری 14 روزه بده، هر روز 30 تا 45 دقیقه. برای هر روز: هدف، منابع پیشنهادی، تمرین، و یک سوال برای سنجش یادگیری.

4) کمک در برنامه نویسی

کد زیر را بررسی کن و مشکلات احتمالی، بهینه سازی، و نسخه تمیزتر پیشنهاد بده. اگر نیاز به فرض داری، اول سوال بپرس. [کد]

5) ساخت پرامپت دقیق تر

می خواهم از ChatGPT برای [هدف] استفاده کنم. 3 نسخه پرامپت بساز: ساده، متوسط، حرفه ای. در هر نسخه، قالب خروجی و معیار موفقیت را مشخص کن.

چطور خطا و جواب های اشتباه را کمتر کنیم؟

از مدل بخواهید منبع یا استدلال قابل بررسی بدهد: مثلا «اگر مطمئن نیستی، بگو مطمئن نیستم و پیشنهاد بده از کجا چک کنم.»

درخواست چند گزینه بدهید: «3 راه حل پیشنهاد بده و مزایا و معایب هر کدام را بنویس.»

از او بخواهید خروجی را بازبینی کند: «قبل از ارسال، تناقض ها را چک کن و اصلاح کن.»

اطلاعات حساس یا خیلی تخصصی را حتما راستی آزمایی کنید (به خصوص پزشکی، حقوقی، مالی).

نکات مهم حریم خصوصی و استفاده امن

اگر از نسخه های مصرف کننده مثل ChatGPT Free یا Plus استفاده می کنید، ممکن است گفتگوهای شما (از جمله تعامل با GPT ها) برای بهبود مدل ها استفاده شود، اما معمولا می توانید از بخش تنظیمات و Data Controls گزینه های مربوط را مدیریت یا از به اشتراک گذاری برای آموزش انصراف بدهید. OpenAI Help Center همچنین OpenAI درباره کنترل های حریم خصوصی مثل تنظیمات داده، مجوزهای اپ ها، و گزینه هایی مثل چت های موقت توضیح داده است. OpenAI اگر از سرویس های کسب و کاری (مثل API یا ChatGPT Business/Enterprise) استفاده شود، به صورت پیش فرض داده ها برای آموزش استفاده نمی شوند مگر اینکه صراحتا اجازه داده باشید. OpenAI Help Center

نتیجه عملی: اطلاعات خیلی حساس (رمزها، داده های محرمانه سازمانی، اطلاعات هویتی حساس) را داخل چت وارد نکنید، یا حداقل قبلش سیاست های داده و تنظیمات حساب را بررسی کنید.

چند ایده برای استفاده روزمره و کاری

خلاصه کردن مقاله ها و تبدیلشان به نکات کلیدی

ساخت برنامه مطالعه یا برنامه تمرین

ایده پردازی برای محتوا و تیتر نویسی

تهیه متن ایمیل، رزومه، نامه پوششی، پیشنهاد همکاری

کمک در نوشتن و دیباگ کد، یا توضیح خطاها

تمرین زبان انگلیسی با نقش آفرینی (مصاحبه، مکالمه سفر، جلسه کاری)

جمع بندی

اگر فقط یک چیز از این آموزش یادتان بماند، این باشد: هرچه پرامپت شفاف تر، زمینه دارتر و قالب خروجی مشخص تر باشد، نتیجه بهتر است. از قالب های آماده بالا شروع کنید، هر بار کمی دقیق ترش کنید و خروجی را با سوال های اصلاحی بهتر کنید.